Như bài báo trước Năng lượng Mới phản ánh khu nhà xưởng Tập đoàn Tân Hiệp Phát (THP) gây tác động xấu đến, môi trường, vùng lân cận khiến người dân chịu đựng cảnh khốn đốn triền miên. Không chỉ có vậy, chất lượng đích thực của một số loại nước giải khát mà THP đang quảng cáo rầm rộ cũng là dấu hỏi cho người tiêu dùng khi mà thời gian qua đã bộc lộ một số sản phẩm hư hỏng, kém chất lượng...

Kỳ II: Dấu hỏi nước giải khát?

Có thể nói, thời gian gần đây, cuộc cạnh tranh gay gắt trên thị trường nước giải khát giữa những hãng sản xuất trong và ngoài nước như THP, Bidrico, Chương Dương, Pepsi, Coca-Cola… giúp người tiêu dùng có thêm cơ hội lựa chọn sản phẩm ưng ý. Điều hoan nghênh là những người yêu thích nước giải khát đóng chai có vẻ như đã ưa chuộng, quen dần sử dụng hàng nội chất lượng cao, theo phương châm “người Việt Nam sử dụng hàng Việt Nam” mà chúng ta đang có chủ trương vận động, khuyến khích. Một mặt cũng nhờ các hãng sản xuất nước giải khát trong nước ngày càng nỗ lực đánh bóng tên tuổi của mình. Tập đoàn THP là một minh chứng cho điều đó.

Tuy nhiên, để các sản phẩm nước giải khát trong nước luôn là lựa chọn tin cậy hàng đầu của người tiêu dùng thì đòi hỏi chất lượng phải thật sự đảm bảo. Thông tin quảng cáo về sản phẩm cũng cần phản ánh trung thực như những gì mình có. Một khi những lời quảng cáo càng rùm beng, hào nhoáng, phóng đại mà không đúng sự thật, thì mối lo về chất lượng, an toàn sức khỏe bỗng chốc trở thành nỗi ám ảnh cho người tiêu dùng.

Sữa đậu nành soya bị hư...khi chưa hết hạn sử dụng

Thật bất ngờ nếu người tiêu dùng chứng kiến một vài sản phẩm bị lỗi, kém chất lượng của chai sữa đậu nành Number 1 Soya và nước uống tăng lực Number One (hai loại sản phẩm đang được THP quảng cáo liên tục trên các phương tiện truyền thông). Đó có thể là những “chất lạ” hoặc chất cặn trong chai nổi lên cục màu trắng như là nấm mốc, sủi bọt ngầu lên tận nắp chai…

Tháng 6/2011, ông Phạm Văn Trực (45 tuổi, chủ quán cà phê Thiên Thai ở số 9/134, đường DT 743, khu phố Bình Đức, phường Bình Hòa, thị xã Thuận An, Bình Dương) có phản ánh với phóng viên Báo Năng lượng Mới về việc phát hiện thêm một số sản phẩm nước giải khát bị hư hỏng của THP mà quán của ông lỡ nhận hàng về. Có mặt tại quán cà phê Thiên Thai, phóng viên đã chứng thực chuyện này. Đó là 4 chai sữa đậu nành Number 1 Soya (gồm hai chai có thời hạn sử dụng đến tháng 7/2011, hai chai có thời hạn đến tháng 10 và 12/2011) và 2 chai Number One (có thời hạn sử dụng đến tháng 8 và 9/2011). Tất cả 6 chai này đều còn nắp chai nguyên vẹn.

Các chai sữa đậu nành Number 1 Soya kém chất lượng ở quán Thiên Thai.

Theo ghi nhận, các chai này đề ngày sản xuất trong năm 2011. Trong 4 chai sữa đậu nành Number 1 Soya bị hỏng cho thấy rõ phần nước uống bị tách ra làm 2 lớp, lớp trên có chất lỏng màu trắng đục, lớp dưới đóng cặn, nổi cục, trông nhờn nhợn. Riêng 2 chai Number One thì có những “chất lạ” lợn cợn bên trong. Khi nhìn kỹ các sản phẩm trên, tôi giật mình lo ngại cho người tiêu dùng nếu vô tình uống vào thì không hiểu có bị ngộ độc hay không. Liệu có còn là “sảng khoái, tiện lợi, dinh dưỡng mỗi ngày” của Number 1 Soya hay là “khơi dậy năng lượng chiến thắng trong bạn” của nước tăng lực Number One như những lời quảng cáo hào nhoáng?

Thật sự, nếu vào ban đêm, nhất là ở điều kiện đèn điện lờ mờ như quán Thiên Thai, lỡ nhân viên quán không để ý mà mang các chai nước giải khát bị lỗi để bán cho khách uống thì không biết sẽ ra sao (?!). Và thực tế đã nhiều lần quán cà phê Thiên Thai gặp phải sự cố như vậy.

Bà Bảy, người phụ trách công việc quản lý quán Thiên Thai kể rằng, có lần vào ban đêm, nhân viên quán lỡ bán cho khách một chai Dr Thanh của THP có mùi hôi. Khách vừa uống xong là kêu quá trời! Bà Bảy rối rít xin lỗi họ mới bỏ qua chuyện. Với những trường hợp như vậy khiến cho khách đến quán Thiên Thai giảm sút một phần đáng kể. Trong khi đó, từ truyền hình cho đến báo in, báo mạng đều đầy rẫy các đoạn quảng cáo về chất lượng sản phẩm tuyệt vời của THP (?!).

Ông Trực nói rằng, nhân viên THP nhiều lần đến quán để tìm hiểu sản phẩm bị lỗi nhưng không giải quyết được gì, đôi khi họ chỉ xem qua loa, chiếu lệ. Khi thu hồi được vài sản phẩm bị lỗi thì họ hứa hẹn sẽ khắc phục, bồi thường nhưng rồi im luôn, không trả lời gì cả hoặc có bồi thường thì cũng không thỏa đáng cho bên bị thiệt hại.

“Do nhu cầu của khách hàng quen sử dụng loại nước giải khát của THP nên vẫn đành phải tiếp tục nhận hàng về để kinh doanh. Nhưng tôi rất áy náy nếu tiếp tục gặp những sản phẩm kém chất lượng tương tự. Bởi vì nó sẽ ảnh hưởng lớn đến sức khỏe người tiêu dùng và ảnh hưởng đến doanh thu của quán”, ông Trực nói.

Trên thực tế, trường hợp ở quán Thiên Thai chỉ là một trong những vụ phản hồi liên tiếp về chất lượng sản phẩm của THP thời gian qua. Cách đây nửa tháng, có hai bạn đồng nghiệp cho biết, đã phát hiện thêm vài sản phẩm của THP như sữa đậu nành Number 1 Soya, nước tăng lực Number One bị hỏng, có “vật thể lạ”. Còn 6 tháng trước đây, chị Nguyễn Thị Thúy (34 tuổi, trú tại huyện Tân Thành, Bà Rịa – Vũng Tàu) có gửi đơn khiếu nại đến Văn phòng Khiếu nại của người tiêu dùng phía nam về việc mua 2 chai sữa đậu nành tự nhiên Number 1 Soya còn hạn sử dụng, đã phát hiện bên trong chai nổi lên cục màu trắng. Khi chị Thúy báo cho phía THP thì họ công nhận là hàng của công ty và giải thích do sơ suất lỗi kỹ thuật nên xảy ra hiện tượng trên.

Trước trường hợp của chị Thúy hơn 2 tháng (vào cuối năm 2010), ông Trương Ngọc Tuấn (40 tuổi, trú tại huyện Hóc Môn, TP HCM) có mua 2 thùng sữa đậu nành Number 1 Soya về bán và sử dụng. Trong thùng đầu tiên không có vấn đề gì, đến thùng thứ 2 khi lấy ra bán cho khách hàng, ông Tuấn phát hiện 6 chai đã gợn đục có lớp kết tủa màu trắng. Lô hàng này được ghi trên chai ngày sản xuất tháng 9/2010 và hạn sử dụng ngày 25/6/2011. Toàn bộ 6 chai sữa đậu nành bị hư vốn được đóng cẩn thận, nắp chai nguyên vẹn. Biết được chuyện này, các khách hàng quen thuộc của ông Tuấn cũng ngoảnh mặt, không dám mua nữa do sợ ảnh hưởng đến sức khỏe. Ông Tuấn đã liên hệ với THP thắc mắc về sản phẩm bị lỗi. Sau nhiều lần hứa hẹn thì THP cử nhân viên xuống kiểm tra rồi cuối cùng giải thích: “Do trong quá trình vận chuyển, xe di chuyển nhiều, sản phẩm bị tác động mạnh nên có hiện tượng như trên”. Chưa hài lòng với cách giải thích trên, ông Tuấn mong nhà sản xuất cần có lời giải đáp rõ ràng hơn.

Trong khi đó, theo như những lời quảng cáo thì Number 1 Soya là sản phẩm sữa đậu nành cao cấp nguyên chất được nhà sản xuất áp dụng công nghệ tách vỏ hiện đại của Nhật Bản với nguyên liệu 100% đậu nành thượng hạng, bổ sung dinh dưỡng tối ưu: Giàu đạm thực vật, ít béo và không cholesterol. Thế nhưng, việc sản phẩm bị phát hiện hư hỏng, khiến cho nhiều người không khỏi lo lắng.

Không chỉ có Number 1 Soya, vào năm 2009–2010, thỉnh thoảng lại có trường hợp người tiêu dùng phản ánh việc lỡ mua và sử dụng các loại nước giải khát khác của THP có dấu hiệu kém chất lượng, như: nước tăng lực Number One, trà Barley, trà Dr Thanh, trà xanh không độ… Đơn cử như trong trường hợp chai Number One kém chất lượng thì có hiện tượng vẩn đục, có màu đen; hoặc như chai trà thảo mộc Dr Thanh đôi lúc có mùi vị lạ, cáu cặn; còn trong chai trà Barley thì có màu đục lờ…

Anh Phạm Văn Trực cầm trên tay chai nước tăng lực Number One có "chất lạ".

Người tiêu dùng nói gì?

Đã từng chứng kiến và suýt uống phải một số sản phẩm bị hỏng của THP, anh Đỗ Duy Anh (34 tuổi, Quản lý Trường mầm non Tư thục Anh Dũng ở thị xã Thuận An, Bình Dương) cho rằng, đã là những sản phẩm “nổi tiếng” như quảng cáo trên báo đài mà có vấn đề như vậy thì khó chấp nhận. Nếu các hãng sản xuất nước giải khát không chú trọng chất lượng, không kiểm tra, khắc phục những sản phẩm bị lỗi, bị hư hỏng thì e rằng khách hàng sẽ tẩy chay. “Chưa kể có những chai nước giải khát dù còn hạn sử dụng nhưng trông vỏ chai rất cũ kỹ, đen đúa, trầy xước, trông rất mất cảm tình. Với bao bì như vậy thì liệu chất lượng nước bên trong có đảm bảo hay không? Đã là thức uống ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân chứ không phải như mặt hàng điện tử khi hỏng hóc còn đem đi sửa chữa. Vì vậy, những sản phẩm nước giải khát kém chất lượng là không thể chấp nhận được”, anh Đỗ Duy Anh nói.

Cùng trăn trở về chất lượng nước giải khát của THP, anh Cao Văn Quang (39 tuổi, trú tại quận 12, TP HCM) bày tỏ mong muốn hãng sản xuất có trách nhiệm hơn đối với sản phẩm của mình. Bởi vì đây là sản phẩm ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng, do đó hãng sản xuất cần cố gắng tung ra thị trường sản phẩm có chất lượng tốt nhất, còn như một số trường hợp sản phẩm bị hỏng của Number 1 Soya, Number One thì làm sao mọi người có thể tin tưởng, sử dụng được. Một vấn đề mà anh Quang cũng nêu ra là trong trường hợp nước giải khát đóng chai thì người tiêu dùng còn có thể phát hiện “chất lạ” ở bên trong, còn giả dụ như nước giải khát được đóng lon mà có vấn đề gì đó thì rất khó phát hiện.

Ám ảnh hương liệu hay thương hiệu?

Từ những vụ việc nêu trên, liệu “ông lớn” của ngành giải khát sẽ nghĩ sao, khi người tiêu dùng cho rằng việc chưa thật sự quan tâm đến những sản phẩm bị lỗi, kém chất lượng như là một hành động coi thường khách hàng cũng như xem nhẹ thương hiệu của mình?

Vấn đề người tiêu dùng băn khoăn là cơ quan chức năng quản lý chất lượng các loại nước giải khát có trách nhiệm đến đâu và kẽ hở nào chưa thể khắc phục được khi mà bên ngoài thị trường tràn lan các loại nước giải khát không rõ chất lượng thực hư ra sao?

Chỉ nói riêng về 2 loại nước giải khát sữa đậu nành và Trà xanh không độ của THP đã cho thấy có những điều nhập nhằng giữa quảng cáo và thực tế. Những lời quảng cáo sữa đậu nành đóng chai vốn được các hãng sản xuất đưa ra những lời có cánh, nhiều tác dụng tốt, chữa nhiều chứng bệnh. Còn về trà xanh, điển hình như trên website riêng của THP giới thiệu sản phẩm trà xanh không độ với mức độ “kỳ diệu” như sau: “Được chiết xuất từ những đọt trà xanh tươi bằng công nghệ hiện đại Nhật Bản, giúp giữ lại cao nhất hàm lượng chất chống ôxy hóa EGCG, giúp chống lão hóa, giảm stress, ngăn ngừa ung thư, tăng cường sức đề kháng và làm đẹp da…”.

Như mọi người từng biết, đậu nành hay trà xanh vốn có nhiều chất có lợi cho sức khỏe. Nhưng không hẳn nước giải khát sữa đậu nành hay trà xanh là một phương thuốc chữa bệnh, thậm chí ngăn ngừa được… ung thư mới là lạ (?!). Bởi khi trở thành nước giải khát, hàm lượng đậu nành hoặc trà xanh được chiết xuất trong nước cao hay thấp hoàn toàn phụ thuộc vào nhà sản xuất.

Đã có ý kiến băn khoăn về việc sữa đậu nành, trà xanh đóng chai được chế biến như thế nào, liệu có dùng hương liệu hay không? Có phải là bằng cách thức dùng đậu nành, trà xanh tự nhiên để chế biến một cách trực tiếp hay là chỉ dùng hương trà, hương sữa… hòa trộn một số loại phụ gia cùng với nước, đường? Và một khi sản phẩm sữa đậu nành, trà xanh nếu được làm bằng hương liệu thì có khi nào các sản phẩm nước giải khát trà thảo mộc, nước tăng lực cũng sẽ được sản xuất tương tự như vậy? Liệu THP có dám công khai với người tiêu dùng rằng “đọt trà xanh tươi” mà họ chiết xuất là trà mua ở đâu không? “Đọt trà xanh tươi” khác rất xa với “hương liệu trà xanh” đấy.

Cần phải nhắc lại rằng, cách đây 2 năm về trước, khi cơ quan chức năng phát hiện 26 tấn hương liệu nước giải khát quá hạn của THP đã từng dấy lên làn sóng lo ngại, nghi ngờ về chất lượng các loại nước giải khát của doanh nghiệp này.

Trong khi đó, theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc dùng hóa chất, hương liệu, nhất là các loại hương liệu kém chất lượng, quá hạn sử dụng để pha chế, sản xuất nước giải khát có thể dẫn đến rối loạn chức năng tiêu hóa, gây dị ứng, ngứa ngáy, lở loét… và thậm chí có thể gây bệnh ung thư.

Thế nhưng, những dấu hỏi về nguồn gốc nguyên liệu sản xuất nước giải khát vẫn sẽ mãi chỉ là dấu hỏi, nếu cơ quan chức năng không tận tay bắt quả tang nhà sản xuất pha chế hương liệu, kể cả hương liệu quá hạn sử dụng, kém chất lượng vào sản phẩm nước giải khát. Để rồi khi sản phẩm đã tung ra thị trường với những thương hiệu nổi tiếng cùng đủ thứ quảng cáo phóng đại đến mức… quen cả tai, thì cuối cùng người tiêu dùng phải gánh chịu, bị cuốn vào vòng xoáy của “ma trận” nước giải khát mà không tự kiểm soát, thoát ra được.

Vì vậy, chuyện bắt buộc các hãng sản xuất hãy minh bạch hóa quy trình cũng như nguồn nguyên liệu đầu vào trong việc sản xuất ra các loại nước giải khát nên là một điều kiện tiên quyết. Để khôi phục lòng tin của người tiêu dùng, vấn đề xác tín trách nhiệm của các “ông lớn” ngành sản xuất nước giải khát là phương cách tốt nhất.

Theo_Dân Trí